E-waste is elektronisch afval: elk afgedankt apparaat met een stekker, accu of batterij. Van telefoon en laptop tot koelkast en boormachine. E-waste hoort niet bij het restafval, want het bevat bruikbare grondstoffen en stoffen die niet in het milieu horen. Particulieren leveren het in bij een winkel of de milieustraat. Bedrijven laten hun oude IT-hardware ophalen door een verwerker.
Hieronder leest u wat er precies onder e-waste valt, wat de cijfers zeggen en waar u terechtkunt. Daarna gaan we in op e-waste op kantoor: wat valt eronder, en wat doet u met de computers, schijven en telefoons?
Wat is e-waste?
E-waste is de Engelse afkorting van electronic waste. In het Nederlands zegt u elektronisch afval, elektrisch afval of afgedankte elektrische apparatuur. Volgens de uitleg van de Rijksoverheid over apparaten inleveren gaat het om alle apparaten die stroom of batterijen nodig hebben.
Een apparaat kan nog werken wanneer het als afval wordt afgedankt. Een werkende laptop die rechtstreeks wordt verkocht of gedoneerd voor verder gebruik, is echter niet automatisch afval. Of sprake is van afval hangt af van het afdanken, niet alleen van de technische staat. Dat onderscheid volgt uit de Europese definitie van afgedankte elektrische apparatuur.
Wat valt er onder e-waste?
- Grote apparaten: wasmachines, koelkasten, vriezers en drogers
- Kleine apparaten: koffiezetapparaten, waterkokers, föhns en elektrisch gereedschap
- Beeldschermen: monitoren en televisies
- Lampen: spaarlampen, tl-buizen en ledlampen
- IT en telecom: computers, telefoons, tablets, printers, routers en servers
- Apparaten met een ingebouwde accu: zoals draadloze headsets en vapes
Waarom wordt e-waste apart ingezameld?
Er zijn drie redenen. De derde geldt vooral voor computers en telefoons.
- Grondstoffen. Apparaten bevatten metalen zoals koper, aluminium en ijzer. Op printplaten zitten ook kleine hoeveelheden edelmetalen. Volgens Stichting OPEN kan uit elke 100 kilo ingezameld elektrisch afval minimaal 80 kilo nieuwe grondstoffen worden gemaakt.
- Stoffen die niet in het milieu horen. Gescheiden inzameling voorkomt dat gevaarlijke stoffen en elektronica in het milieu terechtkomen. Accu's en batterijen worden apart verwerkt.
- Gegevens. Op laptops, telefoons, harde schijven en sommige printers staan nog bestanden, wachtwoorden en e-mail. Ook als het apparaat niet meer aangaat.
E-waste in cijfers: wereldwijd en in Nederland
De cijfers hieronder komen van de organisaties die e-waste meten. Het jaartal staat erbij, want de cijfers veranderen elk jaar.
- Wereldwijd: in 2022 kwam 62 miljard kilo e-waste vrij. Daarvan is 22,3% aantoonbaar goed ingezameld en gerecycled. De verwachting is 82 miljard kilo in 2030. Bron: de Global E-waste Monitor 2024 van de Verenigde Naties.
- Nederland: in 2024 kwam 373 miljoen kilo e-waste vrij. Ruim 255 miljoen kilo daarvan (68,5%) ging via de officiële inzameling en verwerking. Ongeveer 117 miljoen kilo belandde daarbuiten. Bron: onderzoek van UNITAR en Stichting OPEN.
- In het restafval: in 2023 bestond 0,84% van het huishoudelijk restafval uit e-waste. Dat is ongeveer 1,18 kilo per inwoner per jaar. Bron: Stichting OPEN.
Elektronica weggooien als particulier: waar kunt u terecht?
Elektrische apparatuur weggooien bij het restafval is niet de bedoeling. Elektronisch afval inleveren kan op vier plekken:
- Bij aankoop van een nieuw apparaat: de winkel neemt een soortgelijk oud apparaat in. Dat heet de oud-voor-nieuwregeling. Het oude apparaat hoeft niet te werken.
- Zonder iets te kopen: winkels met meer dan 400 m² verkoopoppervlak nemen kleine apparaten in tot 25 centimeter. Dat is de oud-voor-nietsregeling.
- Bij een inzamelpunt: in veel supermarkten, tuincentra en elektronicawinkels staat een inleverbak. Zoek een punt op de inleverpuntenkaart van Wecycle.
- Bij de gemeente: op de milieustraat, of via de ophaaldienst voor grofvuil. Hoe dat werkt, verschilt per gemeente.
Haal eerst uw gegevens van een laptop, computer of telefoon. Maak een back-up, log uit bij uw accounts en zet het apparaat terug naar de fabrieksinstellingen.
E-waste op kantoor: wat valt eronder?
Op een kantoor komt vooral IT-hardware vrij. Na een vervanging, een verhuizing of het opruimen van een magazijn gaat het al snel om tientallen apparaten:
- Laptops, desktops en all-in-ones
- Monitoren, docking stations, toetsenborden en muizen
- Telefoons, tablets en headsets
- Printers, scanners en multifunctionals
- Routers, switches, access points en servers
- Losse harde schijven, SSD's en kabels
Daarnaast heeft een kantoor ook ander elektrisch afval, zoals een koffieautomaat, verlichting of een ventilator.
Voor bedrijven gelden andere routes dan voor particulieren. De oud-voor-nieuw- en oud-voor-nietsregeling zijn volgens de Rijksoverheid alleen bedoeld voor apparatuur van particulieren. In zijn advies over oude apparatuur veilig wegdoen noemt het NCSC de commerciële verwerker als route voor bedrijven, niet de milieustraat.
Voor bedrijven: Drive4Recycle haalt oude IT-hardware gratis op, in heel Nederland en op afspraak. Er is geen minimum en geen kilogrens. Een foto via WhatsApp is genoeg; binnen 1 werkdag krijgt u een voorstel. Liever een formulier? Ophaling aanvragen.
Welke e-waste neemt Drive4Recycle mee?
Wij richten ons op IT-hardware van bedrijven en organisaties. Werkend of kapot. Andere soorten e-waste staan niet op onze lijst.
| Soort e-waste | Voorbeelden | Halen wij op? |
|---|---|---|
| Computers en laptops | Laptops, desktops, all-in-ones, thin clients | Ja |
| Servers en opslag | Servers, NAS, harde schijven, SSD's | Ja |
| Beeld en print | Monitoren, beamers, printers, scanners | Ja |
| Netwerk | Routers, switches, access points | Ja |
| Mobiel | Telefoons, tablets, headsets | Ja |
| Randapparatuur | Toetsenborden, docking stations, kabels | Ja |
| Witgoed en keukenapparatuur | Koelkast, koffieautomaat, magnetron | Niet op onze lijst |
| Verlichting en gereedschap | Tl-buizen, lampen, boormachines | Niet op onze lijst |
De exacte acceptatievoorwaarden kunnen per materiaalsoort worden vastgesteld. Wat we meenemen en hoe de datadragers worden verwerkt, bevestigen wij vooraf. De volledige lijst staat op welke IT-hardware we ophalen.
Hergebruik, onderdelen, recycling: de drie stromen
Niet alle oude apparatuur is e-waste. Een afgeschreven laptop kan vaak nog mee. Daarom sorteren wij elke partij in drie stromen:
- Hergebruik. Bruikbare apparaten krijgen een tweede leven, nadat de datadragers zijn verwerkt.
- Onderdelen. Een apparaat dat zelf niet meer mee kan, levert vaak nog bruikbare onderdelen op.
- Recycling. Wat overblijft, gaat naar partners die werken volgens WEEELABEX, de Europese norm voor het verwerken van elektronisch afval.
Levert de hardware geld op? Dan gaat een vooraf afgesproken deel van de verkoopopbrengst naar Stichting KEI Rijswijk.
Datadragers: het risico in zakelijke e-waste
Bij e-waste denkt u aan grondstoffen. Bij zakelijke IT gaat het ook om gegevens: klantbestanden, e-mail, wachtwoorden en documenten. Een snelle formattering of een reset is geen garantie dat die gegevens onherstelbaar weg zijn.
- HDD en SSD verschillen. Bij een werkende HDD kan gecontroleerd overschrijven van de gebruikersruimte een passende methode zijn. Of dit voldoende is, hangt af van het medium, de gegevens en de controle. Bij een SSD kan gewoon overschrijven opslaggebieden missen; laat de geschikte methode bepalen.
- Versleuteling helpt. Was de schijf versleuteld met BitLocker of FileVault? Dan zijn oude gegevens zonder sleutel moeilijk te lezen. Een bewijs dat ze weg zijn, is het niet.
- Kapot is niet leeg. Een computer die niet meer opstart, kan een werkende schijf bevatten.
Daarom houden wij datadragers apart en registreren we ze per stuk. Gespecialiseerde, gecertificeerde partners wissen ze volgens NIST SP 800-88 of vernietigen ze volgens DIN 66399. U ontvangt per e-mail een certificaat per datadrager, met type, serienummer en verwerkingswijze. Lees meer over harde schijven wissen of vernietigen.
E-waste recycling via een IT-recycler
Bij een IT-recycler komt hergebruik eerst. Hij kijkt wat nog bruikbaar is en houdt de datadragers apart. Voor kantoren met computers, servers en telefoons is dat meestal de logische route. Meer daarover leest u bij IT-recycling voor bedrijven.
Zo verloopt het bij Drive4Recycle:
- U fotografeert de stapel en stuurt de foto via WhatsApp.
- Binnen 1 werkdag krijgt u een voorstel.
- Wij halen de hardware op, op afspraak.
- Wij sorteren in hergebruik, onderdelen en recycling.
- U ontvangt het certificaat voor de datadragers per e-mail.
U spreekt met Bob of Sam. Bekijk ook hoe het ophalen werkt, of gebruik de checklist voor oude computers afvoeren bij uw bedrijf.
Veelgestelde vragen
Wat is de betekenis van e-waste?
E-waste staat voor electronic waste: elektronisch afval. Het gaat om afgedankte apparaten die stroom of batterijen nodig hebben, werkend of kapot.
Wat valt er onder e-waste?
Alles met een stekker, accu of batterij. Bijvoorbeeld wasmachines, koffiezetapparaten, lampen, televisies, laptops, telefoons, printers en routers.
Is e-waste geld waard?
Er zitten waardevolle metalen in, maar per apparaat is de grondstofwaarde meestal klein. Bruikbare IT-hardware is vaak meer waard als hergebruik dan als grondstof. Dat hangt af van de soort, de leeftijd en de staat.
Hoeveel e-waste is er in Nederland?
In 2024 kwam in Nederland 373 miljoen kilo e-waste vrij, volgens onderzoek van UNITAR en Stichting OPEN. Ruim twee derde daarvan ging via de officiële inzameling en verwerking.
Mag elektronica bij het restafval?
Nee. Lever elektrische apparaten in bij een winkel, een inzamelpunt of de milieustraat. Ook kleine apparaten en batterijen horen niet in de grijze container.
Waar laat ik als bedrijf elektronisch afval?
Bedrijven gaan naar een commerciële verwerker. Voor oude IT-hardware kunt u Drive4Recycle inschakelen: gratis ophalen, zonder minimum en zonder kilogrens.
Halen jullie ook e-waste op bij particulieren?
Nee. Wij halen alleen op bij bedrijven en organisaties. Als particulier gaat u naar een winkel, een inzamelpunt of de milieustraat.
